Objectified (2009)

Genel Bakış

Objectified, ünlü belgesel yönetmeni Gary Hustwit'in "tasarım üçlemesi" olarak bilinen çalışmasının ikinci parçasıdır. Helvetica (2007) ile tipografi ve grafik tasarım dünyasına odaklanan Hustwit, bu kez merceğini endüstriyel tasarıma çeviriyor. Objectified, günlük hayatımızda kullandığımız nesnelerin arkasındaki düşünce süreçlerini, tasarım felsefelerini ve bu nesneleri hayata geçiren insanların hikayelerini konu alıyor. 2009 yılında vizyona giren film, dünyanın dört bir yanından tasarımcılar, mühendisler ve düşünürlerle yapılan röportajlarla örülmüş, sessiz sedasız ama derinlikli bir sinema deneyimi sunuyor.

Film, IF Design, Apple, Braun, OXO gibi markaların ürün geliştirme süreçlerine kamerasını sokarak izleyiciyi tasarım stüdyolarının kapalı kapıları ardına davet ediyor. Jonathan Ive gibi endüstriyel tasarımın öncü isimlerinden Dieter Rams gibi efsanevi figürlere kadar geniş bir yelpazede uzmanlarla konuşuluyor. Objectified, sadece bir belgesel değil, aynı zamanda modern tüketim kültürüne dair sessiz bir sorgulama niteliği taşıyor.

Konu

Film, elimizde tuttuğumuz her nesnenin – bir diş fırçasından bir cep telefonuna, bir sandalyeden bir bilgisayara kadar – aslında uzun düşünce süreçlerinin, denemelerin ve estetik kaygıların ürünü olduğunu gözler önüne seriyor. Objectified, tasarımcıların zihinlerine girerek onların bir nesneyi nasıl hayal ettiklerini, hangi problemleri çözmeye çalıştıklarını ve kullanıcı deneyimini nasıl şekillendirdiklerini araştırıyor.

Belgesel, kronolojik bir anlatıdan ziyade tematik bir yapı izliyor. Farklı tasarım stüdyolarından kesitler, tasarımcıların felsefi görüşleri ve nesnelerin üretim süreçlerine dair görsel malzemelerle ilerleyen film, izleyiciye adeta bir düşünce yolculuğu sunuyor. Sandalyelerin neden bu kadar çok farklı biçimde tasarlandığından, bir tıraş bıçağının neden belirli bir kavis aldığına kadar pek çok konu ele alınıyor. Film boyunca temel soru şu: Nesneler bizim hayatımızı nasıl şekillendiriyor ve biz onları nasıl şekillendiriyoruz?

Neden İzlenmeli?

Objectified, günlük hayatta gözden kaçırdığımız ama aslında her an temas halinde olduğumuz nesnelere farklı bir gözle bakmamızı sağlıyor. Tasarıma ilgi duyanlar için bu film, sektörün içine dair nadir bulunan bir bakış açısı sunuyor. Dünyaca ünlü tasarım stüdyolarının çalışma ortamlarını, tasarımcıların düşünme biçimlerini ve bir ürünün fikir aşamasından rafa çıkana kadar geçirdiği süreci görmek, meraklı izleyiciler için son derece tatmin edici.

Film aynı zamanda tüketim kültürüne dair eleştirel bir bakış açısı da sunuyor. Sürdürülebilirlik, gereksiz üretim, kullan-at kültürü gibi konulara değinerek izleyiciyi düşünmeye sevk ediyor. Görsel olarak da oldukça estetik bir yapım olan Objectified, sade ama etkileyici çekimleriyle belgesel sinemasının nitelikli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Yaratıcılık, mühendislik ve estetik arasındaki ilişkiyi merak eden herkes için zengin bir içerik barındırıyor.

Kimler İçin Uygun?

Bu film özellikle tasarım, mimarlık, endüstriyel ürün geliştirme ve mühendislik alanlarına ilgi duyanlar için adeta bir hazine niteliğinde. Yaratıcı endüstrilerde çalışanlar, tasarım öğrencileri ve bu alanda kariyer düşünenler için ilham verici bir kaynak olabilir. Aynı zamanda belgesel sinemasını seven, yavaş tempolu ve düşündürücü anlatılardan hoşlanan izleyiciler de bu yapımdan keyif alacaktır.

Aksiyon veya hızlı tempolu anlatı bekleyenler için Objectified biraz durağan gelebilir. Ancak merak duygusu yüksek, günlük hayatın sıradan detaylarında derinlik arayan izleyiciler için bu film gerçek bir keşif niteliği taşıyor. Minimalizm ve fonksiyonel tasarım felsefesine meraklı olanlar da filmde kendilerine hitap eden pek çok bölüm bulacaklardır.

Artılar ve Eksiler

Artılar:

1. Dünyaca ünlü tasarımcı ve mühendislerle yapılan samimi, içgörü dolu röportajlar

2. Görsel estetik açıdan özenli ve sade çekim tarzı

3. Günlük nesnelere dair bakış açımızı kalıcı şekilde değiştiren düşündürücü içerik

Eksiler:

1. Anlatı akışı bazı izleyiciler için ağır ve dağınık hissedilebilir

2. Aksiyon veya güçlü bir dramatik gerilim arayanlar için sıkıcı gelebilecek bir tempo

Tür ve Ton

Objectified, saf bir belgesel formatında ilerliyor ve tonu genel olarak sakin, düşünceli ve gözlemci bir yapıya sahip. Dramatik bir anlatı kurgusu yerine, röportajlar ve görsel malzemelerle bilgi aktarımına odaklanan film, izleyiciyi yönlendirmek yerine kendi çıkarımlarını yapmaya davet ediyor. Müzik ve görsel kurgu, filmin sakin tonunu destekleyecek şekilde minimalist bir yaklaşımla kullanılmış.

Süre ve İzleme Deneyimi

Film yaklaşık 75 dakika uzunluğunda, bu da onu belgesel formatında oldukça izlenebilir kılıyor. Kısa süresine rağmen içerik yoğunluğu yüksek olduğundan, izleyicinin dikkatini toplayarak izlemesi öneriliyor. Tek seferde rahatça izlenebilecek bu film, izleme sonrası uzun süre düşündürücü etkisini koruyor.

Benzer Yapımlar

• Helvetica (2007)

• Urbanized (2011)

• Design & Thinking (2012)

• Abstract: The Art of Design (Dizi, 2017)

• Jiro Dreams of Sushi (2011)

Son Değerlendirme

Objectified, sıradan nesnelere dair algımızı derinden sarsan, düşündürücü ve estetik açıdan tatmin edici bir belgesel. Gary Hustwit'in titiz yaklaşımı ve alanın önde gelen isimleriyle yapılan samimi röportajlar, filmi tasarım meraklıları için vazgeçilmez kılıyor. Hızlı tempolu bir anlatı beklemeyenler için bu film, sakin ama etkileyici bir izleme deneyimi sunuyor.