November (2017)

Genel Bakış

November, Estonyalı yönetmen Rainer Sarnet'in 2017 yılında sinemaseverlerle buluşan, kendine has görsel dili ve büyülü gerçekçi anlatımıyla dikkat çeken bir Estonya yapımıdır. Film, Andrus Kivirähk'in "Rehepapp ehk November" adlı romanından uyarlanmıştır ve siyah beyaz görüntü yönetimiyle adeta bir sanat eseri niteliği taşır. Estonya kırsalındaki bir köyde geçen hikaye, pagan inançları, Hristiyan mitolojisi, folklor ve büyücülüğü iç içe geçirerek özgün bir dünya yaratır.

Film, Karlovy Vary Uluslararası Film Festivali başta olmak üzere pek çok festivalde gösterilmiş ve özellikle görsel estetiği, atmosferi ve kültürel özgünlüğüyle eleştirmenlerden övgü toplamıştır. November, alışılmış anlatı kalıplarının dışına çıkarak izleyiciyi tamamen farklı bir kültürel ve görsel deneyime davet eder. Türkiye'de geniş kitlelere ulaşmamış olsa da, sinema tutkunları ve bağımsız yapım takipçileri arasında kült bir statüye sahiptir.

Yönetmen Rainer Sarnet, filmde teknik ustalığını görsel şiirsellikle birleştirerek, her karesi bir tabloyu andıran sahneler yaratmıştır. Görüntü yönetmeni Mart Taniel'in çalışması, filmin atmosferik gücünün en önemli bileşenlerinden biridir.

Konu

Hikaye, 19. yüzyılda Estonya'nın ıssız bir köyünde geçer. Köylüler, hem doğaüstü varlıklarla hem de sert kış koşullarıyla mücadele ederken, hayatta kalmak için ruhlar dünyasıyla tuhaf pazarlıklara girerler. Köyde yaşayan insanlar, "kratt" adı verilen ve şeytanla yapılan anlaşmalarla canlanan tuhaf yaratıklar yaratarak günlük işlerini kolaylaştırmaya çalışırlar. Bu büyülü unsurların yanı sıra, film aynı zamanda genç bir kadının imkânsız bir aşk arayışını da merkezine alır.

Köylülerin yaşamı, açlık, yoksulluk, batıl inançlar ve hayatta kalma içgüdüsü etrafında şekillenirken, film bu gerçekçi zorlukları fantastik ve büyülü unsurlarla harmanlar. Ölüler, kurt adamlar, veba ruhu gibi figürler hikayenin doğal bir parçası haline gelir. Bu karışım, izleyiciye hem tarihsel hem de mitolojik bir pencereden bakma fırsatı sunar. Film boyunca aşk, arzu, açgözlülük ve ruhsal arayış temaları sürekli birbirine dolanır.

Neden İzlenmeli?

November, sinema sanatının görsel gücünü en üst düzeyde kullanan nadir yapımlardan biridir. Siyah beyaz fotoğrafçılık, filmin atmosferini inanılmaz derecede zenginleştirir; her sahne adeta bir kara-beyaz fotoğraf sergisinden fırlamış gibi görünür. Bu görsel yaklaşım, hikayenin karanlık ve gizemli doğasını mükemmel şekilde destekler.

Filmin en özgün yanlarından biri, Estonya folklorunu ve pagan mitolojisini bu denli otantik ve derinlikli işleyen çok az yapım olmasıdır. İzleyiciler, nadiren beyazperdede karşılaşılan bir kültürel evrene adım atma fırsatı bulur. Ayrıca filmin absürt mizahı, karanlık atmosferle beklenmedik şekilde harmanlanarak izleyiciyi şaşırtan bir denge yaratır.

Sanat sineması meraklıları için November, teknik anlamda da incelenmeye değer bir yapımdır. Kompozisyon, ışık kullanımı ve kamera hareketleri, yönetmenin görsel anlatıma verdiği önemi açıkça gösterir. Alışılmadık bir sinema deneyimi arayanlar için bu film, unutulmaz bir keşif olabilir.

Kimler İçin Uygun?

November, sanat sineması, bağımsız yapımlar ve deneysel anlatılara ilgi duyan izleyiciler için idealdir. Özellikle büyülü gerçekçilik türünü seven, folklor ve mitolojiye meraklı, alışılmadık görsel estetiklere açık olan seyirciler bu filmden büyük keyif alacaktır. Klasik anlatı yapısına ve hızlı tempolu olay örgüsüne alışkın izleyiciler için film ilk başta zorlayıcı gelebilir.

Ayrıca Doğu Avrupa sinemasına, siyah beyaz görüntü estetiğine ve karanlık mizaha ilgi duyanlar için de tatmin edici bir seçenektir. Festival filmlerini takip eden, sıra dışı anlatım biçimlerini deneyimlemek isteyen sinefiller bu yapımı mutlaka listelerine eklemelidir.

Artılar ve Eksiler

Artılar:

1. Olağanüstü siyah beyaz görüntü yönetimi ve sinematografik ustalık

2. Estonya folklorunu özgün ve derinlikli biçimde işleyen özgün senaryo

3. Büyülü gerçekçilik ile karanlık mizahı başarıyla harmanlayan atmosfer

Eksiler:

1. Klasik anlatı yapısına alışkın izleyiciler için zorlayıcı ve yavaş tempolu olabilir

2. Kültürel referansların yoğunluğu, bazı izleyicilerin hikayeye bağlanmasını güçleştirebilir

Tür ve Ton

November, büyülü gerçekçilik, dram ve karanlık fantastik türlerini bir araya getiren melez bir yapımdır. Filmin tonu genel olarak karanlık, melankolik ve gizemli olsa da, zaman zaman absürt ve kara mizah unsurlarıyla hafifler. Bu tonal denge, filmi hem ağır hem de sürükleyici kılar. Görsel anlamda gotik bir atmosfer hakimken, anlatım tarzı folklorik bir masal havası taşır.

Süre ve İzleme Deneyimi

Film yaklaşık 115 dakika sürmektedir. İzleme deneyimi, geleneksel sinema alışkanlıklarının dışında bir yaklaşım gerektirir; zira film, olay örgüsünden çok atmosfer ve görsel anlatıma odaklanır. Sessiz anların ve görsel detayların önemli olduğu bu yapım, dikkatli ve sabırlı bir izleyici kitlesi için daha tatmin edici olacaktır. Karartılmış bir ortamda, dikkat dağıtıcı unsurlardan uzak izlenmesi önerilir.

Benzer Yapımlar

• Tale of Tales (2015)

• The Witch (2015)

• Marketa Lazarová (1967)

• Viy (2014)

• Ida (2013)

• Valerie and Her Week of Wonders (1970)

Son Değerlendirme

November, sıradan sinema deneyimlerinin ötesine geçmek isteyen izleyiciler için gerçek bir hazine niteliğindedir. Görsel şiirselliği, özgün kültürel dokusu ve cesur anlatım tarzıyla, çağdaş sanat sinemasının en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkar. Estonya folklorunu bu denli özgün biçimde işleyen az sayıda yapımdan biri olması, filmi ayrıca değerli kılar.

Her ne kadar geniş kitlelere hitap eden bir yapım olmasa da, sinema sanatının sınırlarını zorlayan, atmosferik gücü yüksek ve unutulmaz görüntülerle dolu bir deneyim arayanlar için November kesinlikle izlenmesi gereken bir yapımdır. Karanlık masalları, mitolojik anlatıları ve deneysel sinemayı sevenler için bu film, sinema tarihinde özel bir yere sahip olmayı hak ediyor.