Like Someone in Love (2012)

Genel Bakış

İranlı yönetmen Abbas Kiarostami'nin sinema kariyerinin son dönemine damga vuran yapımlarından biri olan "Like Someone in Love", 2012 yılında vizyona girmiş bir dram filmidir. Kiarostami'nin İran sınırlarını aşarak önce Fransa'da "Sertifikalı Kopya" ile başlattığı, ardından Japonya'da devam ettirdiği uluslararası dönemin ikinci ve son durağıdır. Tokyo'da geçen film, tamamen Japonca çekilmiş olup Japon oyuncularla hayat bulmuştur. Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye için yarışan yapım, Kiarostami'nin karakteristik minimalist anlatımını, uzun çekimlerini ve gözlemci kamera diline sadık kalırken, bu kez tamamen yabancı bir kültürel dokuya nüfuz etmeyi başarmıştır. Film, yönetmenin vefatından önceki son tamamlanmış çalışmalarından biri olması bakımından da sinema tarihinde özel bir yere sahiptir.

Yapım, klasik anlatı yapılarından uzaklaşarak karakterlerin iç dünyalarına, insan ilişkilerinin karmaşıklığına ve yalnızlık temasına odaklanan bir yaklaşım benimser. Kiarostami'nin sinemasına aşina olan izleyiciler için tanıdık bir dil sunarken, onun eserleriyle ilk kez karşılaşacaklar için de erişilebilir bir kapı niteliği taşır.

Konu

Film, Tokyo'da yaşayan genç bir üniversite öğrencisi olan Akiko'nun hayatına odaklanır. Akiko, geçimini sağlamak için gizlice bir eskort olarak çalışmaktadır ve bu ikili yaşam onu sevgilisinden gizlemeye çalıştığı bir sır haline getirmiştir. Bir gece, patronu tarafından yaşlı bir müşteriyle buluşmaya zorlanan Akiko, emekli bir profesör olan Takashi ile tanışır. Beklenmedik bir şekilde bu buluşma, fiziksel bir ilişkiden çok, iki yalnız ruhun birbirine tuttuğu ayna gibi gelişir.

Takashi ile Akiko arasındaki bu ilk karşılaşmanın ardından, film ilerleyen saatlerde ve ertesi gün yaşanan olayları takip eder. Akiko'nun kıskanç ve sert mizaçlı sevgilisi Noriaki'nin sahneye girmesiyle birlikte, Takashi kendini beklenmedik bir rol içinde bulur. Film, kimliklerin, yalanların ve varsayımların üzerine inşa edilen ilişkilerin kırılganlığını, karakterlerin birbirlerine ve kendilerine söyledikleri hikayeler üzerinden işler. Kiarostami, izleyiciyi net cevaplar vermek yerine, insan doğasının belirsizlikleriyle baş başa bırakan açık uçlu bir anlatım tercih eder.

Neden İzlenmeli?

Kiarostami'nin bu filmi, geleneksel dram beklentisi içinde olan izleyicileri şaşırtabilecek kadar özgün bir anlatım diline sahiptir. Öncelikle, yönetmenin şehir mekânlarını, özellikle araba içi sahneleri ve cam yansımalarını kullanma biçimi, sinema dilinde adeta imza haline gelmiş bir tekniktir. Tokyo'nun gece ışıkları, cam yüzeylerdeki yansımalarla karakterlerin iç dünyasını dışa vuran görsel bir metafora dönüşür.

Film, izleyiciyi pasif bir tüketici olmaktan çıkarıp aktif bir yorumlayıcı konumuna yerleştirir. Diyaloglar sade görünse de, altlarında yatan anlam katmanları oldukça zengindir. Karakterler arasındaki güç dengeleri, yaş farkları, kültürel beklentiler ve toplumsal roller, hiçbir zaman doğrudan söylenmeden, sahnelerin ritmi ve oyuncuların mikro ifadeleriyle aktarılır.

Ayrıca, bir İranlı yönetmenin Japon kültürüne bu denli saygılı ve gözlemci bir yaklaşımla nüfuz edebilmesi, sinema tarihinde nadir rastlanan bir kültürlerarası diyalog örneğidir. Film, yabancı bir gözün yerel bir hikâyeyi nasıl evrensel bir insanlık meselesine dönüştürebileceğinin kanıtıdır.

Kimler İçin Uygun?

Bu film, hızlı tempolu, aksiyon dolu ya da net sonuçlara bağlanan anlatılardan hoşlanan izleyiciler için uygun değildir. Ancak sanat sineması, yavaş sinema (slow cinema) akımı ve karakter odaklı dramaları takdir eden sinemaseverler için gerçek bir keşif niteliği taşır. Kiarostami'nin önceki filmlerini izlemiş ve yönetmenin anlatım tarzına aşina olan kişiler, bu yapımda tanıdık motifleri yeni bir coğrafyada yeniden yorumlanmış halde bulacaklardır.

Ayrıca, insan ilişkilerindeki çok katmanlı dinamikleri, yalnızlık temasını ve kimlik/kişilik meselelerini merak eden, sinemayı sadece eğlence değil aynı zamanda düşünsel bir deneyim olarak gören izleyiciler için de değerli bir tercih olacaktır. Japon sinemasına veya kültürüne ilgi duyanlar da filmde kendilerine hitap eden pek çok detay bulacaktır.

Artılar ve Eksiler

Artılar: 1. Kiarostami'nin usta işi, minimalist ama derin anlam taşıyan yönetmenlik tarzı. 2. Tokyo'nun gece atmosferini ve cam yansımalarını kullanan etkileyici görsel dil. 3. Karakterler arası gerilimi sabırlı ve gerçekçi bir şekilde inşa eden senaryo yapısı.

Eksiler: 1. Yavaş tempo ve minimal olay örgüsü, geniş kitleler için sıkıcı bulunabilir. 2. Açık uçlu ve net cevaplar vermeyen final, bazı izleyicileri tatminsiz bırakabilir.

Tür ve Ton

Film, drama türünün içinde yer alırken, aynı zamanda bir karakter incelemesi ve kültürel gözlem niteliği taşır. Ton olarak melankolik, düşündürücü ve gözlemci bir hava hâkimdir. Kiarostami'nin sineması genellikle gerçekçilik ile şiirsellik arasında bir denge kurar; bu film de bu geleneği sürdürür. Duygusal patlamalardan çok, sessizlikler, bakışlar ve suskunluklar üzerinden ilerleyen bir anlatım söz konusudur. Gerilim, açıkça ifade edilen çatışmalardan ziyade, karakterlerin birbirlerine söylemedikleri şeylerden doğar.

Süre ve İzleme Deneyimi

Film yaklaşık 109 dakika sürmektedir. Bu süre boyunca izleyiciden sabır ve dikkat beklenir; zira Kiarostami'nin uzun planları ve durağan kamera açıları, geleneksel kurgu ritimlerine alışkın izleyiciler için ilk başta zorlayıcı gelebilir. Ancak bu yavaşlık, aslında filmin en güçlü yanlarından birini oluşturur çünkü izleyiciyi karakterlerin iç dünyasına daha derinlemesine dahil eder. Tek seferde, dikkat dağıtıcı unsurlardan uzak bir ortamda izlenmesi önerilir, zira filmin ince detayları ve görsel semboller kolaylıkla gözden kaçabilir.

Benzer Yapımlar

• Sertifikalı Kopya (2010) – Yine Kiarostami imzalı, kimlik ve ilişki temalarını işleyen bir diğer önemli yapım.

• Lost in Translation (2003) – Tokyo'da geçen, yalnızlık ve kültürel yabancılaşma temalı bir başka dram.

• Air Doll (2009) – Hirokazu Kore-eda'nın Japon toplumunda yalnızlık ve insan ilişkilerini işleyen şiirsel filmi.

• Il Terzo Occhio / Close-Up (1990) – Kiarostami'nin gerçeklik-kurgu sınırlarını sorguladığı klasik eseri.

• After Life (1998) – Kore-eda'nın insan ilişkileri ve anılar üzerine yoğunlaşan bir diğer yapıtı.

• Café de Flore (2011) – Farklı zaman dilimlerinde geçen, aşk ve kayıp temalı duygusal bir dram.

Son Değerlendirme

"Like Someone in Love", büyük ustaların sinemaya kültürel sınırları aşan bakış açıları getirebileceğinin en güzel örneklerinden biridir. Kiarostami, kendi kültüründen tamamen farklı bir coğrafyada, farklı bir dilde ve farklı oyuncularla çalışmasına rağmen, insan doğasının evrensel yönlerini yakalamayı başarmıştır. Film, izleyiciye kolay cevaplar sunmaz; bunun yerine sorular sorar ve bu sorularla baş başa bırakır. Yavaş temposu ve minimalist anlatımı herkesin zevkine hitap etmeyebilir, ancak sinemayı bir düşünce ve gözlem aracı olarak gören izleyiciler için unutulmaz bir deneyim sunar. Kiarostami'nin mirasını anlamak isteyenler için mutlaka izlenmesi gereken, sabırla ve dikkatle yaklaşılması gereken değerli bir sinema eseridir.